سندرم بعد از نوکلئوتومی چیست؟

زمانی که بیماران روی ستون‌فقرات خود عمل جراحی انجام می‌دهند، انتظار دارند بلافاصله بعد از جراحی تمامی دردها از بین رفته یا تسکین یابند. البته خوشخبتانه در اکثر موارد همین اتفاق می‌افتد. اگرچه درد حتی بعد از عمل جراحی هم ادامه داشته باشد و اثرات آن باقی بماند به این وضعیت سندرم بعد از نوکلئوتومی گفته می‌شود. در انگلستان به این سندرم عمل ناموفق کمر هم گفته می‌شود. به‌طور کلی حدود 15درصد از بیماران بعد از جراحی ستون‌فقرات دچار این سندرم می‌شوند. درد ناشی از این سندرم عموما به پاها و بازوها هم منتقل می‌شود. حتی اگر از نظر آناتومی عمل موفقیت‌آمیز باشد این درد همچنان ادامه دارد و امکان بازگشت آن وجود دارد.

دلایل بسیار زیادی وجود دارد مبنی بر اینکه بیماران حتی بعد از جراحی هم از وجود درد در ناحیه کمر خود شکایت می‌کنند: در برخی موارد تاخیر در انجام عمل جراحی باعث بروز دردهای مزمن و آسیب‌های دائمی می‌شود. این بازه زمانی به بسیاری از بافت‌های عصبی بیمار آسیب وارد می‌کند و باعث می‌شود که درد بعد از جراحی حتی بیشتر هم شود. در برخی موارد دیگر بعد از جراحی فشارهای ناشی از جای زخم‌ها که به ساختارهای عصبی وارد می‌شوند درد بیمار را بیشتر می‌کنند. در بسیاری از موارد نیز به‌دلیل عدم مراقبت‌های فیزیکی و روانی بعد از جراحی این دردها ادامه پیدا می‌کنند. برای مثال، عدم رضایت از موقعیت شغلی و خانوادگی می‌تواند فضای استرس‌زایی را برای بیماران تداعی کند. همچنین حافظه درد یا همان Pain Memory یکی دیگر از دلایل بروز سندرم بعد از نوکلئوتومی است.

بسیاری از افراد از دردهای مکرر کمر رنج می‌برند

طبق آمار در آلمان بیش از 80درصد مردم از دردهای گذری کمر رنج می‌برند. همچنین حدود 40درصد درد دائمی در ناحیه کمر دارند. سالیانه حدود هشتصد هزار مورد فتق‌دیسک گزارش می‌شود که تنها پنجاه هزار مورد به جراحی ختم می‌شوند. از این تعداد تنها 15درصد از درد بعد از جراحی رنج می‌برند.

به چه علائمی باید توجه کرد؟

اگر بعد از عمل جراحی، در ناحیه ستون‌فقرات احساس درد دارید یا درد مشابهی مثل زمان قبل از جراحی حس می‌کنید باید گوش به‌زنگ باشید. این می‌تواند از علائم سندرم پس از نوکلئوتومی باشد.

ماندگاری درد بعد از عمل جراحی می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد

ماندگاری درد بعد از عمل جراحی علل مختلفی دارد:

  • جای زخم و بی‌ثباتی
  • نارسایی در تسکین ریشه‌های عصبی بعد از جراحی
  • گاهی‌اوقات پس از جراحی، مقدار فشار واردشده به قسمت‌های مجاور ستون‌فقرات زیاد می‌شود. این افزایش بار می‌تواند باعث بروز درد شدید شود.
  • برخی فاکتورها مثل استرس در زندگی شخصی و کاری سندرم بعد از نوکلئوتومی را تشدید می‌کند.
  • حافظه درد (Pain Memory): این حالت زمانی پیش می‌آید که بعد از درمان بیماری، درد ناشی از آن روی نخاع و ریشه‌های عصبی و مغزی بیمار تاثیر می‌گذارد و به‌عنوان حافظه درد در بیمار ماندگار می‌شود. این یک فرایند نسبتا پیچیده است که باعث می‌شود ریشه‌های عصبی سیگنال‌های درد را به مغز ارسال کنند. در نهایت باعث احساس درد در بیمار می‌شوند در حالی که هیچ مشکل فیزیکی وجود ندارد.
  • اگر مدت زمان طولانی برای جراحی انتظار بکشید این درد به بافت‌های عصبی آسیب‌های دائمی وارد می‌کند.

سندرم بعد از نوکلئوتومی، به همین خاطر تشخیص بیماری حائزاهمیت است

پیداکردن دلیل بروز سندرم بعد از نوکلئوتومی آسان نیست. تنها در صورت وجود دانش تخصصی و استفاده درست از فناوری‌های نوین پزشکی تشخیص ممکن می‌شود. مثل همیشه روند تشخیص بیماری با سوالات شخصی از خود بیمار آغاز می‌شود. بیمار باید تا جای ممکن صادقانه و به‌طور دقیق به این سوالات پاسخ دهد. پزشک باید بداند که قبل از جراحی، درد در چه ناحیه‌ای است و مقدار آن چقدر است. اگر این درد بعد از جراحی هم به همین مقدار باشد، اگر از گرفتگی عضلانی رنج می‌برید، اگر با دویدن، نشستن درد بیشتر می‌شود و... باید به پزشک اطلاع داده شود. این موارد به روند تشخیص روش‌های درمانی کمک می‌کند.

گزارشات و سوابق بیماری همیشه حائزاهمیت بوده‌اند و باید هنگام مراجعه به پزشک آن‌ها را همراه خود داشته باشید. مشاوره با پزشک عموما با معاینه فیزیکی و عصبی همراه است که در آن از تکنیک‌های مختلفی استفاده می‌شود: اشعه X، سی‌تی‌اسکن و MRI. سینتی‌گرافی هم گزینه خوبی برای تشخیص میزان آسیب به بافت‌ها و متابولیسم آن‌هاست.

اگر در این فرایند پزشک مشکلات عصبی را پیدا کند، می‌تواند با استفاده از سرعت هدایت عصبی (NCV) میزان تحریک‌پذیری اعصاب را اندازه‌گیری کند. اگر یک پزشک به‌تنهایی قادر به تشخیص دقیق بیماری نباشد می‌تواند از تشخیص میان‌رشته‌ای استفاده کند. تشخیص میان‌رشته‌ای بدین معناست که تصمیم نهایی توسط تیمی از پزشکان صادر می‌شود. از متخصص مغز و اعصاب گرفته تا فیزیولوژیست، روان درمان و ... برای کمک به بیمار علت بیماری باید جست‌وجو و در مورد آن تحقیق صورت بگیرد. این تنها چیزی است که برای پزشکان حائزاهمیت است.

درمان‌های احتمالی برای سندرم بعد از نوکلئوتومی

روش‌های درمانی بسیاری برای علاج این درد وجود دارد. از فیزیوتراپی گرفته تا PRT و روش‌های روان‌درمانی. اگر  درد در ستون‌فقرات کمر (سندرم ستون‌فقرات)، ستون‌فقرات گردنی (سندرم ستون‌فقرات گردنی)، ستون‌فقرات قفسه سینه، دنبالچه و شریان ایلیاک داخلی نفود کند، بهترین گزینه، استفاده از روش thermo denervation است. از طرفی اگر که کانال‌های عصبی تحت‌فشار باشند عمل مجدد جراحی میکروسکوپی بهترین گزینه است. فقط برای جلوگیری از بازگشت بیماری، بستن حقله فیبری همیشه توصیه می‌شود و راه‌حل مناسبی است. اگر در ستون‌فقرات ناپایداری وجود داشته باشد بهترین روش جراحی فیوژن ستون‌فقرات (الحاق) است. همچنین اگر دلیل مشخصی برای درد وجود نداشت، تحریک کانال نخاعی آخرین گزینه است. این کار نتایج نسبتا خوبی را به‌همراه دارد.

پیش‌بینی؛ بهترین روش‌هایی که می‌توانید با استفاده از آن‌ها به خودتان کمک کنید...

به‌یاد داشته باشید که زندگی نه‌تنها به حال بلکه به آینده هم تعلق دارد. پس اگر می‌خواهید از سندرم بعد از نوکلئوتومی جلوگیری کنید همه چیز به خودتان بستگی دارد. با تحقیق روی حافظه درد می‌توانید تا حد زیادی از میزان درد کم کنید. عموما اقداماتی مثل تمرین تنفس، مدیریت درد و تمرینات خودآگاهی بدن می‌تواند به شما کمک کند. این امر در مورد اقدامات فیزیوتراپی هم صدق می‌کند. حتما سعی کنید عضلات شکمی و کمر خود را تقویت کنید.

چیزی که باید بدانید این است که این سندرم ممکن است رفته‌رفته به سندرم درد مزمن تبدیل شود.

دکتر مونتِر سابیرینی

نویسنده
پزشک مونتر سابیرینی
متخصص جراحی مغز و اعصاب

هانس-هاینریش رایشلت

هم‌یار
هانس-هاینریش رایشلت
سردبیر Medizin für Menschen (داروی برای مردم)

کلینیک آوسینا در برلین خوشحال می‌شود به شما کمک کند

کلینیک آوسینا از سال 2001 در برلین مشغول به فعالیت است. متخصصان ما با بیش از 25 سال سابقه بین‌المللی در کار خود بهترین هستند.(جراح مغز و اعصاب، جراحی ستون‌فقرات، بیهوشی و ارتوپد)

اگر فکر می‌کنید به فتق‌دیسک مشکوک هستید یا به‌صورت مکرر درد کمر دارید از طریق راه‌های زیر با ما در تماس باشید:

کلینیک آوسینا
Paulsborner Str. 2
10709 برلین

تلفن: +49 30 236 08 30
فکس: +49 30 236 08 33 11
ایمیل: info@avicenna-klinik.de

شما هرزمان که بخواهید، می‌توانید با ما تماس بگیرید، یک ایمیل ارسال  یا فرم تماس را پر کنید. سپس برای هر بیمار یک وقت ملاقات با پزشک متخصص ستون‌فقرات، جراح مغز و اعصاب تنظیم می‌شود. بعد از تهیه تصاویر MRI و صحبت با پزشک، متخصصان ما تمامی احتمالات و راه‌های درمانی یا عمل جراحی را با شما درمیان می‌گذارند. شما همچنین فقط می‌توانید از راهنمایی‌های آن‌ها استفاده کنید.

اگر قصد داشته باشید که مدت درمان یا عمل جراحی را در برلین انجام دهید ما سعی می‌کنیم بهترین دوران اقامت را برای شما فراهم کنیم. در کلینیک آوسینا تجهیزات پیشرفته و کادر متخصصی در انتظار شما هستند. تمرکز کلینیک ما روی آخرین روش‌های درمانی با کمترین میزان خطر است. ما با کمک شما و همکاری متخصصان باتجربه سعی می‌کنیم بهترین روش درمان را پیدا کنیم که فقط در نتیجه یک دیدار حضوری ممکن می‌شود.

علاوه بر مراقبت‌های پزشکی، مراقبت‌های شخصی بیماران هم برای ما در اولویت قرار دارد. هدف ما راحتی و اطمینان‌خاطر شماست. در طول مدت درمان پرستاران ما 24 ساعته از شما مراقبت می‌کنند. تیم پرستاران ما به چندین زبان از جمله انگلیسی، روسی، لهستانی، ترکی، اسپانیایی، ایتالیایی، عربی، بلغاری و فرانسوی صحبت می‌کنند. نه‌تنها مراقبت‌های پزشکی بلکه راحتی خود شما هم برای ما مهم است. همچنین ما به سنت‌ها و عقاید بیماران نیز احترام می‌گذاریم.

تیم آوسینا متشکل از متخصصانی ماهر است که همه با هم در تلاش برای بهبودی شما همکاری می‌کنیم.