سندرم فاست چیست؟

سندرم فاست، سندرم مفاصل، آرتروز مفاصل مهره‌ای همه به یک موضوع یکسان اشاره می‌کنند: بیماری دژنریشن-تباهی مفاصل نخاعی کوچک. آرتروز زمانی رخ می‌دهد که سطح غضروفی دو استخوان آسیب دیده باشد یا از بین برود. هدف از وجود مفاصل این است که از استخوان‌ها محافظت کنند و بتوانید بدون احساس درد آن‌ها را حرکت دهید. ساییده‌شدن باعث می‌شود فاصله بین مهره‌ها کم شود. در نتیجه با برخورد دو استخوان به هم بیمار درد شدیدی را تجربه می‌کند. در  بیشتر مواقع مفاصلی که موظف هستند فشارهای زیادی را در استخوان‌ها کنترل کنند از بین می‌روند. بنابراین جای تعجب نیست که بیماری‌های مفصلی در ستون‌فقرات و ناحیه کمری بیشتر است.

ستون‌فقرات ما از 33 مهره تشکیل شده است که هر مهره خود از یک بدنه و یک بخش پشتی(خلفی) به نام قوس مهره‌ای تشکیل شده است. قوس‌های مهره‌ای دارای دو بسط بالا و پایین هستند. این دو درواقع مفصل فاست را به قوس مهره‌ای بعدی متصل می‌کنند. در این بین بافت‌های عصبی حساسی وجود دارد. در این وسط دیسک‌ها به‌عنوان کمک فنر عمل می‌کنند و اجازه می‌دهند مهره‌ها حرکت کنند.

اگر فاصله بین مهره‌ها (ارتفاع) کم شود مفصل فاست دیگر به‌درستی کار نمی‌کند و بار اضافی را تحمل می‌کند. در اینجا ما با سندرم فاست روبه‌رو هستیم. همچنین رسوب کلسیم یا همان کلسیفیکاسیون باعث می‌شود مفصل تحریک شود.

کمردرد یک درد دیرینه است

در اوایل قرن گذشته پزشکان دریافتند که مفاصل فاست می‌توانند یکی از دلایل احتمالی کمردرد باشند. درواقع تغییرات ستون‌فقرات با افزایش سن کمی اجتناب‌ناپذیر است. در آلمان در  40 سالگی از هر 2 نفر یک نفر به این بیماری مبتلاست. همچنین به‌طور تقریبی حدود 60 درصد از بزرگسالان از آرتروز در ناحیه ستون‌فقرات رنج می‌برند.

دلایل کمردرد

آرتروز مفاصل مهره‌ای یکی از شایع‌ترین دلایل کمردرد است. یکی دیگر از دلایل کاهش فاصله بین بدنه مهره‌ها به‌ویژه در ستون‌فقرات است. عموما جراحی‌های قبلی در ناحیه دیسک از دیگر علل سندرم مفاصل فاست هستند. زیرا در حالتی که دیسک‌ها حالت فنری خود را از دست بدهند فشار روی مفاصل بیشتر می‌شود. اتصالات دیسک‌های بین‌مهره‌ای، همچنین مفاصل فاست نزدیک به‌هم هستند و آسیب به یکی منجر به آسیب به عضو دیگر می‌شود. همچنین کیست، تومور و التهاب مفاصل بروز سندرم فاست را تشدید می‌کند. تمام این‌ها منجر به بروز درد شدید در ناحیه کمر و ستون‌فقرات می‌شوند.

تباهی، دژنریشن‌های جزئی

بازه درد ناشی از آرتروز مفاصل متفاوت است و لزوما هر تغییراتی نشان‌دهنده مشکلات آناتومی در ستون‌فقرات نیستند. در حقیقت در برخی موارد حتی دژنریشن‌های جزئی هم ممکن است باعث بروز درد شدیدی شوند، در حالی که فرسایش‌های شدید مفصلی چنین دردی ندارند. اکثر بیماران درد شدید موضعی در ناحیه گردن، ستون‌فقرات و قفسه سینه را گزارش داده‌اند. اگر دردی وجود داشته باشد عموما بسیار حاد است، اما ممکن است در برخی موارد خیلی جزئی باشد. این درد در طول روز که از تمام توان ستون‌فقرات استفاده می‌شود بیشتر است و اغلب شب‌ها کمتر می‌شود. همچنین با حرکت‌های ناگهانی، چرخش و خم‌شدن درد بیشتر می‌شود. علاوه بر این درد در ناحیه باسن و لگن هم بخشی از سندرم فاست است. به‌طور کلی این درد منجر می‌شود در انجام برخی فعالیت‌های روزانه محدودیت داشته باشید. درد این سندرم در ناحیه پا و بازوها هم گسترش پیدا می‌کند.

چطور در تشخیص درد به پزشک کمک کنیم

توضیحات بیمار در روند تشخیص دقیق مشکل، کمک به‌سزایی به متخصصان می‌کند(درد  هنگام صبح، در حین کشش و چرخش، فشار موضعی). همچنین آزمایش‌های جسمی و عصبی، پرتونگاری(اشعه ایکس) عموما آرتروز مفاصل را نشان می‌دهند. از طرفی MRI نه‌تنها آرتروز بلکه تغییرات آناتومی ستون‌فقرات را نیز نشان می‌دهد.

فرایند درمان با یک آزمایش حائز‌اهمیت آغاز می‌شود

گزینه درمان اولیه، شیوه‌ درمانی محافظه‌کارانه است؛ به‌عبارتی دیگر گزینه درمانی فارغ از جراحی. ازآنجایی‌که نمی‌توان منشأ آرتروز ستون‌فقرات پیشرفته را تماما درمان کرد، درد و فیزیوتراپی را باید به‌عنوان دو عامل پیش‌فرض در نظر گرفت. ازهمین‌رو، شیوه درمانی ایده‌آل را باید ترکیبی از فیزیوتراپی و ورزش‌های متناسب ستون‌فقرات، از‌جمله شنای کرال پشت، دوچرخه‌سواری، رقص و پیاده‌روی با میله به‌سبک اسکاندیناوی درنظر گرفت. درصورتی‌که این شیوه‌های درمانی محافظه‌کارانه بی‌تأثیر ارزیابی شوند، درد ناشی از آرتروز مفاصل بین‌مهره‌ای (سندرم مفصل فاست) را می‌توان با دردزدایی حرارتی غیرتهاجمی توسط لیزری به نام دفع حرارتی کنترل کرد.

هدف از دردزدایی حرارتی مهار اعصاب انتقال‌دهنده درد درون کپسول مفصلی است. در ابتدا ماده بی‌حسی موضعی مستقیما در مفصل بین‌مهره‌ای بیمار تزریق می‌شود. در این فرایند که تحت‌عنوان کنترل فلوروسکوپی شناخته می‌شود، پزشک معالج با  واردکردن سوزنی به رأس قسمت زیرین مفصل بین‌مهره‌ای، منطقه‌ای که عصب موردنظر حول کپسول مفصلی تابیده است، مقدار کمی ماده بی‌حسی موضعی  تزریق می‌کند.

بعد از این فرایند است که پزشک معالج با معاینه کامل وضعیت بالینی بیمار، می‌تواند تشخیص دقیقی ارائه دهد. درصورتی‌که بعد از این تزریق بهبودی در نشانه‌ها و درد بیمار حاصل شود، مشخص است که بیمار از آرتروز مفاصل بین‌مهره‌ای (سندرم مفصل فاست) رنج می‌برد. این فرایند را می‌توان یک  تشخیص نسبی در نظر گرفت. دردزدایی حرارتی را می‌توان با برودت یا حرارت انجام داد. تحریک عصب حین عمل به‌طور معمول با هدف حذف فیبر اعصاب حرکتی انجام می‌شود. حرارت انرژی ساطع‌شده از لیزر، توانایی انتقال درد اعصاب متأثر را از بین می‌برد.

اثر ناشی از این فرایند درمانی از یک تا سه سال باقی خواهند ماند و از این طریق این امکان را به بیماران خواهد داد تا به زندگی قبلی خود بازگردند و با راحتی بیشتر و شکل مؤثری مراحل درمان خود را پشت‌سر بگذارند. فرایندهای درمانی از این دست نیاز به جراحی را کم‌رنگ‌تر می‌کنند. چنین فرایندی در کمتر از یک ساعت و با اعمال بی‌‌حسی عمومی از طریق تزریق و بدون نیاز به اینسیژن انجام می‌شود، از‌این‌رو دیگر نیازی به ایجاد شکاف یا برداشت ماهیچه‌ها، استخوان‌ها و رباط‌ها نخواهد بود و در خارج از کانال نخاعی نیز خطر احتمالی آسیب‌رسانی به اعصاب دیگر مطرح نیست. تنها پس از یک الی دو هفته، بیمار می‌تواند جلسات فیزیوتراپی خود را با حرکات و نرمش‌های متناسب با کمر آغاز کند. درصورت انسداد کانال نخاعی یا فتق‌دیسک، جراحی میکروسکوپی به‌عنوان یکی از گزینه‌های درمانی مطرح خواهد شد و درصورت ناپایداری ستون‌فقرات نیز ابتدا باید ستون‌فقرات پایدار شود.

شیوه‌های بسیاری برای پیشگیری از ابتلا به بیماری‌هایی از این دست وجود دارند

علائم سندرم ستون‌فقراتی را می‌توان کاهش داد تا از این طریق سرعت پیشرفت بیماری نیز کاهش یابد. اگرچه، تنها می‌توان به‌شکلی جزئی از ابتلا به آرتروز ستون‌فقراتی پیشگیری کرد، اما اقداماتی وجود دارد که بتوان به واسطه آن تاحدودی از ابتلا به این بیماری جلوگیری کرد، مانند نرمش دادن کمر، کاهش وزن و شنای کرال پشت. توجه داشته باشید که فعالیت‌های سنگین فیزیکی احتمال ابتلا به امراض ستون‌فقراتی را افزایش می‌دهند. به‌عبارت دیگر، بلندکردن اجسام سنگین به‌شدت به کمر و ستون‌فقرات آسیب می‌رساند و از این طریق مفاصل بین‌مهره‌ای، به‌ویژه در ناحیه ستون‌فقرات کمری نیز با سرعت بیشتری فرسوده می‌شوند.

در نتیجه باید سبک زندگی خود را به شیوه‌ای متناسب با کمر خود پیش انتخاب کنید.

دکتر مونتِر سابیرینی

نویسنده
پزشک مونتر سابیرینی
متخصص جراحی مغز و اعصاب

هانس-هاینریش رایشلت

هم‌یار
هانس-هاینریش رایشلت
سردبیر Medizin für Menschen (داروی برای مردم)

کلینیک آوسینا در برلین خوشحال می‌شود به شما کمک کند

کلینیک آوسینا از سال 2001 در برلین مشغول به فعالیت است. متخصصان ما با بیش از 25 سال سابقه بین‌المللی در کار خود بهترین هستند.(جراح مغز و اعصاب، جراحی ستون‌فقرات، بیهوشی و ارتوپد)

اگر فکر می‌کنید به فتق‌دیسک مشکوک هستید یا به‌صورت مکرر درد کمر دارید از طریق راه‌های زیر با ما در تماس باشید:

کلینیک آوسینا
Paulsborner Str. 2
10709 برلین

تلفن: +49 30 236 08 30
فکس: +49 30 236 08 33 11
ایمیل: info@avicenna-klinik.de

شما هرزمان که بخواهید، می‌توانید با ما تماس بگیرید، یک ایمیل ارسال  یا فرم تماس را پر کنید. سپس برای هر بیمار یک وقت ملاقات با پزشک متخصص ستون‌فقرات، جراح مغز و اعصاب تنظیم می‌شود. بعد از تهیه تصاویر MRI و صحبت با پزشک، متخصصان ما تمامی احتمالات و راه‌های درمانی یا عمل جراحی را با شما درمیان می‌گذارند. شما همچنین فقط می‌توانید از راهنمایی‌های آن‌ها استفاده کنید.

اگر قصد داشته باشید که مدت درمان یا عمل جراحی را در برلین انجام دهید ما سعی می‌کنیم بهترین دوران اقامت را برای شما فراهم کنیم. در کلینیک آوسینا تجهیزات پیشرفته و کادر متخصصی در انتظار شما هستند. تمرکز کلینیک ما روی آخرین روش‌های درمانی با کمترین میزان خطر است. ما با کمک شما و همکاری متخصصان باتجربه سعی می‌کنیم بهترین روش درمان را پیدا کنیم که فقط در نتیجه یک دیدار حضوری ممکن می‌شود.

علاوه بر مراقبت‌های پزشکی، مراقبت‌های شخصی بیماران هم برای ما در اولویت قرار دارد. هدف ما راحتی و اطمینان‌خاطر شماست. در طول مدت درمان پرستاران ما 24 ساعته از شما مراقبت می‌کنند. تیم پرستاران ما به چندین زبان از جمله انگلیسی، روسی، لهستانی، ترکی، اسپانیایی، ایتالیایی، عربی، بلغاری و فرانسوی صحبت می‌کنند. نه‌تنها مراقبت‌های پزشکی بلکه راحتی خود شما هم برای ما مهم است. همچنین ما به سنت‌ها و عقاید بیماران نیز احترام می‌گذاریم.

تیم آوسینا متشکل از متخصصانی ماهر است که همه با هم در تلاش برای بهبودی شما همکاری می‌کنیم.