منظور از متاستاز سلول‌های سرطانی در ستون فقرات چیست؟

تشخیص سرطان همواره ضربه شدیدی برای بیمار است، اگر‌چه علم پزشکی نوین و علوم پژوهشی راه‌حل‌هایی را پیش پای جامعه پزشکی قرار داده است که می‌توان بسیاری از انواع سرطان‌ها را قابل‌درمان معرفی کرد. بر همین اساس می‌توان بیان داشت که تشخیص سرطان لزوما به‌معنی مرگ نیست. به‌هر‌حال این بیماری را همچنان می‌توان معضل بزرگی برای زندگی بشر در نظر گرفت. سرطان مسیر زندگی بیماران را تغییر می‌دهد و می‌توان آن را شکافی در زندگی روزانه بیماران در نظر گرفت که طول عمر را به اولین دغدغه بیماران بدل می‌کند.

البته با گسترش سلول‌های سرطانی در سراسر بدن این امر کمی پیچیده شده و اوضاع رو به وخامت می‌رود. سلول‌های سرطانی صرفا به بافت‌های مجاور سرایت نمی‌کنند، بلکه با گسترش از طریق خون و عروق لنفاوی به اعضای دیگر سرایت کرده و موجب متاستاز می‌شوند.

یکی از پیچیدگی‌های جدی سرطان، متاستاز سلول‌های سرطانی در استخوان‌هاست، بنابراین ضروری است در صورت احساس درد در استخوان‌ها علت آن را مشخص کنید. نواحی از استخوان‌ها که سلول‌های خونی در آن تشکیل می‌شوند، مطلوب‌ترین شرایط برای رشد سلول‌های سرطانی را فراهم می‌کنند.

از جمله اعضایی که بعد از کبد و ریه‌ها مطلوب‌ترین نواحی برای متاستاز سلول‌های سرطانی محسوب می‌شوند می‌توان به استخوان‌ها اشاره کرد. ستون‌فقرات شایع‌ترین ناحیه‌ متاستاز اسکلتی است که شامل دوسوم انواع تومورهای استخوان می‌شود. این تومورها و موارد متاستاز استخوانی اغلب در ناحیه ستون‌فقرات قفسه سینه و کمر مشاهده می‌شوند.

متاستاز سلول‌های سرطانی در استخوان‌های کدام نواحی بدن بیشتر رخ می‌دهد؟

امروزه تشخیص متاستازها با اتکا به فرایند‌های بهبودیافته پیش‌آگهی در خصوص تشخیص تومورهای بدخیم راحت‌تر‌ و میسر شده است. ۱۰ درصد از بیماران مبتلا به کارسینوم در طول بیماری خود دچار متاستاز ستون‌فقرات می‌شوند. برهمین اساس، سرایت سلول‌های سرطانی به بافت‌های استخوانی شایع‌ترین نوع بیماری بدخیم استخوانی به‌شمار می‌رود. از شایع‌ترین انواع این مورد می‌توان به متاستاز ستون‌فقرات در بیماران مبتلا به سرطان پستان، پروستات، ریه، غده تیروئید، ملانوما، کلیه و مولتیپل میلوما اشاره کرد. نتایج حاصل از کالبدشکافی ۷۰درصد از بیماران سرطانی که به‌واسطه بیماری خود فوت شده‌اند، نمایانگر متاستاز استخوان است. در میان ۲۱۰ هزار مرگ سالانه ناشی از سرطان در کشور آلمان، ۱۵۰ هزار مورد آن ناشی از متاستاز استخوان است.

متاستاز درواقع سلول‌ها و بافت‌های سرطانی در حال حرکت هستند

واژه متاستاز از واژه‌ای یونانی به‌معنی کوچ یا مهاجرت ریشه می‌گیرد، بنابراین،متاستاز درواقع سلول‌ها و بافت‌های سرطانی در حال حرکت هستند.

سلول‌های سرطانی که از تومور جدا می‌شوند و در سراسر بدن شناور شده و نهایتا در استخوان‌ها جای می‌گیرند، به‌معنای واقعی مخرب هستند. این سلول‌ها مسابقه‌ای را میان خود آغاز می‌کنند، شکستن و از بین بردن استخوان‌ها در مقابل فرایندهای شکل‌گیری دوباره استخوان‌ها. سلول‌های سرطانی عوامل رشد بسیاری را مانند سیتوکین تولید می‌کنند. ازاین‌رو، استئوکلاست‌ها (یاخته‌های استخوانی) به‌شدت تحریک شده و در عین‌حال تعادل فرایند‌های جذب استخوان و بازسازی استخوان مختل می‌شود. اما متأسفانه برنده این نبرد، متاستاز خواهد بود و بازنده میدان انسان.

متاستاز از دو طریق در سراسر بدن گسترش می‌یابد:

  • از طریق خون (متاستاز هماتوژن)
  • از طریق عروق لنفاوی (متاستاز لنفوژن)

نواحی از استخوان‌ها که تشکیل سلول‌های خونی در آن مکان صورت می‌گیرد، مطلوب‌ترین شرایط برای رشد سلول‌های سرطانی را فراهم می‌کنند.

علائم متاستاز ستون فقرات: به احساس درد در ستون فقرات توجه  کنید

منفی‌ترین نکته این بیماری این است که در سکوت پیشروی کرده و در سراسر بدن گسترش می‌یابد. این درحالی است که متاستاز استخوان فاقد این خصوصیت است و بالعکس پر سروصدا انجام می‌شود و بیمار آن را حس کرده و حتی می‌توان شاهد این فرایند نیز بود، چراکه کاهش وزن شدیدی را به‌همراه خواهد داشت.

در بسیار از موارد، احساس درد در ستون‌فقرات اولین نشانه درگیرشدن استخوان‌هاست. بسیاری از بیماران که از این شرایط رنج می‌برند این درد را که حتی با استراحت نیز کاهش نمی‌یابد، شدید توصیف می‌کنند و متفق‌القول تأکید می‌کنند که ناحیه درد غیرقابل تشخیص است. علت این درد درواقع تنگی اعصاب، کاهش گردش خون و ترشح پیام‌رسان‌های التهابی است. محدودیت‌ عملکردهای موتوری و خودکار بدن دومین نشانه شایع در این موارد است که در ۸۵ درصد از بیماران مشاهده می‌شود. چنین علائمی به‌طور معمول با بی‌حسی اندام، اختلال در راه رفتن (کاهش چشمگیر توان و قدرت پاها)، کاهش شدید اشتها و خستگی مفرط و در مواردی نیز اختلال در تخلیه مثانه، تشدید ادرار یا عدم کنترل ادرار و با بی‌اختیاری دفع همراه است.

عوامل مؤثر در تشخیص: مکان دقیق درد را برای پزشک معالج خود مشخص کنید

گام نخست در فرایند تشخیص بیماری، جلسه مشاوره بیمار با پزشک معالج است.

بیمار با ارائه توضیحی از شرح‌حال بالینی خود تصویری کلی برای پزشک متخصص ترسیم می‌کند که این تصویر به‌تنهایی برای تشخیص بیماری برای پزشک معالج کافی نخواهد بود. علاوه‌بر شرح‌حال بالینی، پیشینه پزشکی و نتایج حاصل از معاینات کامل، نتایج فناوری‌های متعدد تصویر‌برداری نیز در فرایند تشخیص بیماری و انتخاب گزینه درمانی مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است. درصورتی‌که موردی به‌وضوح در این تصاویر مشخص باشد، فرایندهای تکمیلی تصویربرداری مانند X-ray، سی‌تی‌اسکن و ام‌آر‌آی باید انجام شود. از میان این فناوری‌های تصویربرداری ام‌آر‌آی برای ارزیابی اجزا و بخش‌های تشکیل‌دهنده ستون مهر‌ه‌ها در اولویت نخست قرار دارد، چراکه این فناوری را می‌توان برای ارزیابی میزان و شدت اتساع طناب نخاعی مطلوب ارزیابی کرد. درواقع، ترکیب فرایندهای متعدد معاینه و ارزیابی وضعیت بالینی بیمار برای ارائه تشخیص دقیق بیماری بسیار ضروری و حائزاهمیت است. بیوپسی یا نمونه‌برداری زمانی ضروری است که نوع تومور اصلی ناشناخته است.

PET اسکن نیز شیوه‌ای برای تصویربرداری از تمام بدن بیمارانی است که مبتلا به نوع مشخص و شناخته‌شده‌ای از تومورها هستند. این نوع اسکن از نقاط قوت و ضعفی برخوردار است، به‌ویژه در خصوص مشخص و نمایان ساختن بافت‌های اطراف غده سرطانی.

در بسیاری از موارد برای تشخیص و درمان متاستاز ستون‌فقرات یک تیم پزشکی کامل و مجرب نیاز است

متاستاز نخاعی یا همان ستون فقرات درواقع نشانی است از پیچیدگی بیماری که از اساس باید آن را بدخیم در نظر گرفت. از همین رو تنها یک متخصص نمی‌تواند کافی باشد، بلکه در این مواقع یک تیم پزشکی کامل و مجرب نیاز است. این تیم پزشکی باید شامل رادیولوژیست، آنکلوژیست، جراح مغز و اعصاب و متخصصان درد و درمانگران درد باشد. این تیم مجرب با در نظر آوردن جنبه‌های متعدد شیوه‌ها و گزینه‌های درمانی موجود از جمله علائم بالینی (درد/عصب‌شناسی)، پایداری ستون‌فقرات، تعداد متاستاز‌های ستون‌فقرات، ضرورت‌های حرکتی بیمار و شیوه‌ّ‌هایی که باعث می‌شوند رادیوتراپی و شیمی‌درمانی بر سلول‌های سرطانی تأثیر مثبت و مطلوب داشته باشد.

در وهله نخست هدف از درمان، ارتقای کیفیت زندگی بیمار از طریق حذف یا کنترل درد و حفظ عملکردهای اساسی بدن است. در برنامه‌ریزی فرایند درمان، شرایط بالینی عمومی بیمار نقش حائزاهمیتی دارد. هر بیماری توان دریافت شیوه‌های درمانی شدید و فشرده مانند عمل جراحی برای برطرف کردن شکستگی را ندارد. برخی از بیماران به‌اندازه‌ای قوی و باانگیزه هستند که تا خط پایان با تمام قوا پیش می‌روند. برای بیماران روشن و واضح است که تشخیص و درمان تومور اصلی و اولیه در مقایسه با درمان ارتش مخوفی از تومورها که از همه جهات حمله‌ور هستند بسیار ساده‌تر است.

اگرچه امروزه شیوه‌های درمانی مؤثری برای متاستاز استخوان نیز موجود است. مؤثرترین و حائزاهمیت‌ترین این شیوه‌ها عبارتند از: رادیوتراپی، هورمون‌تراپی، شیمی‌درمانی، بیس‌فسفونات‌تراپی، درمان به‌کمک آنتی‌بادی‌ها و جراحی. پزشکان قادرند از طریق جراجی میکروسکوپی متاستاز و در صورت نیاز بخش‌های آلوده شده را پاکسازی کرده و در نتیجه بخش‌های ستون‌فقرات را تثبیت کنند.

به این طریق می‌توان کیفیت زندگی بیمار و طول عمر آن‌ها را ارتقا داد

با جراحی‌ مغز و اعصاب و با رفع فشار و اقدامات تثبیت‌کننده که در اغلب موارد با شیمی‌درمانی یا رادیوتراپی همراه خواهد بود، می‌توان کیفیت زندگی بیماران را تا حد مطلوبی ارتقا داد و با تسکین درد، آن‌ها را قادر ساخت تا زندگی پرشوری را ادامه دهند.

دکتر مونتِر سابیرینی

نویسنده
پزشک مونتر سابیرینی
متخصص جراحی مغز و اعصاب

هانس-هاینریش رایشلت

هم‌یار
هانس-هاینریش رایشلت
سردبیر Medizin für Menschen (داروی برای مردم)

کلینیک آوسینا در برلین خوشحال می‌شود به شما کمک کند

کلینیک آوسینا از سال 2001 در برلین مشغول به فعالیت است. متخصصان ما با بیش از 25 سال سابقه بین‌المللی در کار خود بهترین هستند.(جراح مغز و اعصاب، جراحی ستون‌فقرات، بیهوشی و ارتوپد)

اگر فکر می‌کنید به فتق‌دیسک مشکوک هستید یا به‌صورت مکرر درد کمر دارید از طریق راه‌های زیر با ما در تماس باشید:

کلینیک آوسینا
Paulsborner Str. 2
10709 برلین

تلفن: +49 30 236 08 30
فکس: +49 30 236 08 33 11
ایمیل: info@avicenna-klinik.de

شما هرزمان که بخواهید، می‌توانید با ما تماس بگیرید، یک ایمیل ارسال  یا فرم تماس را پر کنید. سپس برای هر بیمار یک وقت ملاقات با پزشک متخصص ستون‌فقرات، جراح مغز و اعصاب تنظیم می‌شود. بعد از تهیه تصاویر MRI و صحبت با پزشک، متخصصان ما تمامی احتمالات و راه‌های درمانی یا عمل جراحی را با شما درمیان می‌گذارند. شما همچنین فقط می‌توانید از راهنمایی‌های آن‌ها استفاده کنید.

اگر قصد داشته باشید که مدت درمان یا عمل جراحی را در برلین انجام دهید ما سعی می‌کنیم بهترین دوران اقامت را برای شما فراهم کنیم. در کلینیک آوسینا تجهیزات پیشرفته و کادر متخصصی در انتظار شما هستند. تمرکز کلینیک ما روی آخرین روش‌های درمانی با کمترین میزان خطر است. ما با کمک شما و همکاری متخصصان باتجربه سعی می‌کنیم بهترین روش درمان را پیدا کنیم که فقط در نتیجه یک دیدار حضوری ممکن می‌شود.

علاوه بر مراقبت‌های پزشکی، مراقبت‌های شخصی بیماران هم برای ما در اولویت قرار دارد. هدف ما راحتی و اطمینان‌خاطر شماست. در طول مدت درمان پرستاران ما 24 ساعته از شما مراقبت می‌کنند. تیم پرستاران ما به چندین زبان از جمله انگلیسی، روسی، لهستانی، ترکی، اسپانیایی، ایتالیایی، عربی، بلغاری و فرانسوی صحبت می‌کنند. نه‌تنها مراقبت‌های پزشکی بلکه راحتی خود شما هم برای ما مهم است. همچنین ما به سنت‌ها و عقاید بیماران نیز احترام می‌گذاریم.

تیم آوسینا متشکل از متخصصانی ماهر است که همه با هم در تلاش برای بهبودی شما همکاری می‌کنیم.