وظایف ستون مهره‌ای قفسه سینه چیست؟

بسیار واضح است که در ستون‌های مهره‌ای گردنی و کمری احتمال بروز فتق دیسک یا انسداد نخاعی ناشی از فرسایش یا ناهنجاری‌‌های نخاعی دیگر بسیار بالاست. چنین عارضه‌هایی نیز ممکن است در موارد بسیار نادر در ستون مهره‌ای قفسه سینه رخ دهند. پیش‌ از اینکه به شیوه درمانی فتق دیسک یا غده نخاعی بپردازیم، لازم است به تفصیل در پاسخ به سؤال «ستون مهره‌ای قفسه سینه چیست؟» پاسخ داده شود.

ستون مهره‌ای قفسه سینه درواقع بخش میانی ستون‌های مهره‌ای گردنی و کمری است. این ستون مهره‌ای میانی از ۱۲ مهره تشکیل شده‌ است و درکنار دنده‌ها و استرنوم (استخوان جناغ سینه) یک دستگاه مجزا را شکل می‌دهد. ستون مهره‌ای قفسه سینه چندین وظیفه مشخص دارد که از این میان مهم‌ترین آن محافظت از طناب نخاعی است که در کانال نخاعی واقع است. متأسفانه کمردرد عارضه بسیار شایعی است؛ حدود ۸۰ درصد افراد حداقل یک‌بار در طول زندگی خود یک شکل از کمردرد را تجربه خواهند کرد. در اغلب موارد، کمردردهایی که علت مشخص و جدی ندارند به‌خودی‌خود یا در نتیجه درمان مستمر برطرف می‌شوند. اما درصورتی‌که کمردرد ادامه‌دار و غیرقابل تحمل باشد و اندام دیگری را نیز درگیر کند باید به یک متخصص مراجعه شود. پزشک متخصص قادر خواهد بود منشأ کمردرد را مشخص کند؛ منشأ عارضه می‌تواند تنگی کانال نخاعی، فتق دیسک یا حتی یک تومور باشد.

شیوه‌های درمانی محافظه‌کارانه یا میکروسرجری؛ مسئله این است!

در اغلب موارد انواع کمردرد را می‌توان به‌کمک شیوه‌های درمانی محافظه‌کارانه درمان کرد، اما درصورتی‌که نتیجه مطلوب حاصل نشود باید گزینه‌های درمانی ویژه‌ای را مدنظر داشته‌ باشیم. درواقع درخصوص فتق دیسک یا انسداد کانال نخاعی می‌توان از گزینه‌های درمانی که میکروسرجری در اختیار ما می‌گذارد استفاده کنیم. قدم نخست در فرایند تشخیص عارضه، بررسی و ارزیابی شرح‌ حال بالینی بیمار است. پزشک متخصص به‌منظور کسب اطلاعاتی دقیق در خصوص وضعیت بالینی بیمار، در یک جلسه مشاوره سؤالات مشخصی را از بیمار خواهد پرسید و بیمار نیز پاسخ خواهد داد؛ سؤالاتی از قبیل کجا احساس درد می‌کنید؟ درد شما از کی شروع شده است؟ شدت درد چقدر است؟ اندام دیگری را نیز درگیر می‌کند؟ برای نیل به این منظور بیمار  باید سؤالات پزشک متخصص را با دقت و تا جای ممکن با جزئیات پاسخ دهد، چراکه به‌هر حال هرچند نامرئی اما ارتباطی میان ذهن، بدن و روح آدمی برقرار است. اما برای دستیابی به پاسخ‌های واضح‌تر به سؤالات خود، متخصص دستور ام‌آرآی یا سی‌تی اسکن می‌دهد، زیرا درصورتی‌که بیمار از انسداد نخاعی در ستون مهره‌ای قفسه سینه خود رنج می‌برد بسیار ضروری است که موقعیت دقیق این انسداد را بتوان مشخص کرد و دانست.

فتق دیسک در ستون مهره‌ای قفسه سینه در مقایسه با ستون مهره‌ای کمری امری بسیار نادر است که با این حال نباید نادیده گرفته شود. فتق دیسک نیز در اکثر موارد درد شدیدی را به‌همراه دارد که می‌تواند نهایتا منجر به پاراپلژی شود. علائم انسداد نخاعی نیز که به‌طور معمول بین دهه‌های ۵۰ تا ۸۰ زندگی رخ می‌دهد و رفته‌رفته شدیدتر می‌شوند عبارتند از: بی‌اختیاری در دفع و بی‌حسی یا ضعف شدید پاها. ‌هنگام بروز انسداد نخاعی، بیمار تنها می‌تواند برای چند متر راه برود، بعد از چند قدم به‌شدت پاها خسته شده و سنگین می‌شوند و هر قدم برای وی بسیار دردناک خواهد بود و در نهایت نیز می‌تواند اختلالاتی را در ادرار و ناحیه تناسلی موجب شود که نهایتا به بی‌اختیاری ختم می‌شود.روند پیشرفت چنین علائمی تدریجی است.

درصورتی که بیمار از فتق دیسک در ناحیه ستون مهره‌ای قفسه سینه رنج می‌برد، نوعی درد سوزش‌دار را در همان منطقه از کمر خود حس خواهد کرد که در ابتدا به‌صورت ملایم میان شانه‌ها حس می‌شود و تا قفسه سینه شعاع می‌یابد. درد بیمار در این موارد با عطسه یا سرفه‌کردن بیشتر می‌شود. اما در مواردی که بیمار احساس تنگی نفس دارد یا این طور حس می‌کند که قفسه سینه‌اش سنگین شده ‌است، تپش قلب دارد و ضربان قلب بسیار نامنظم خواهد بود، اغلب این طور تصور می‌کنند که فرد دچار حمله قلبی شده ‌است. اما درصورتی که انواع تومور یا کیست در ستون مهره‌ای قفسه سینه ایجاد شوند، بیمار درد شدیدی خواهد داشت که طبق گزارشات تا پاها شعاع می‌یابد، بی‌حسی، ضعف شدید و اختلالات مثانه‌ای نیز ازجمله علائم کیست یا تومور هستند. در صورتی ‌که تومور از انواع خوش‌خیم باشد، مننژیوم‌ها یا نورینوم‌ها، سیر پیشرفت علائم تدریجی خواهد بود، اما در غیر این‌ صورت متاستاز سیر پیشرفت علائم بسیار سریع خواهد بود.

اما چه باید کرد؟ فتق دیسک را می‌توان از طریق شیوه‌های درمانی محافظه‌کارانه و به‌ کمک فیزیوتراپی و مصرف دارو درمان کرد. از جمله این شیوه‌های درمانی محافظه‌کارانه می‌توان به گرمادرمانی، ایلکترو‌تراپی یا درمان همراه ورزش و حرکت اشاره کرد. در مورد آخر به بیمار کمک می‌شود تا فشار تحمیل‌شده بر ستون مهره‌ها را کاهش داده و آن را مستحکم‌تر سازد. در ورزش و حرکاتی که به‌منظور تقویت هدفمند کمر و عضلات شکمی طراحی و اجرا می‌شوند از ارتزها نیز برای کاهش فشار وارده بر ستون مهره‌ای استفاده می‌کنند. در صورتی ‌که نتایج حاصل از شیوه‌های درمانی محافظه‌کارانه برای کاهش و کنترل درد ناشی از فتق دیسک یا انسداد نخاعی چندان مطلوب نباشند، پیشنهاد می‌شود از شیوه‌های جراحی کمتر تهاجمی برای کمک به ریشه‌های عصبی که به‌واسطه برآمدگی فتق دیسک تحت فشار هستند یا برای عریض‌تر کردن فضای کانال‌های نخاعی استفاده شود. با استناد به نتایج حاصل از فرایندهای پیشتر اشاره شده و وضعیت عمومی بیمار، متخصصان می‌توانند تصمیم بگیرند که کدام شیوه‌های درمانی موجود مناسب حال بیمار است که صحیح‌ترین گزینه را انتخاب کنند.

شیوه جراحی؛ کاهش فشار از طریق میکروسرجری

برخلاف شیو‌ه‌های جراحی محافظه‌کارانه، یک اینسیژن کوچک و جزئی (به عرض ۳ سانتی‌متر) برای میکروسرجری در یک سطح کافی است. اما فایده اصلی در این نکته نهفته است که از این طریق می‌توان احتمال بروز زخم در محل عمل جراحی را کاهش داد. بیمار بیهوشی کامل دریافت می‌کند و جراح متخصص با استفاده از کانول به مهره یا دیسک بین‌مهره‌ای موردنظر دسترسی می‌یابد و از این طریق بافت‌های اضافی را خارج کرده و ناحیه را کمی عریض‌تر می‌کند تا از این طریق میزان فشار تحمیل شده بر ریشه‌های عصب به‌صورت چشمگیری کاهش یابد.

درصورت مشاهده تومور یا کیست نیز این موارد باید خارج شوند. اما درصورتی که کیست موردنظر سیرینگومیلیا باشد، جراح کیست را باز می‌کند. هدف نهایی میکروسرجری برطرف‌کردن هر نوع فشار تحمیلی بر طناب نخاعی است. کاهش فشار واردآمده بر اعصاب تحت‌فشار در اغلب موارد به‌عنوان شیوه درمانی انتخابی متخصصان ارزیابی می‌شود. طی این فرایند، پزشک معالج برای درمان هرچه دقیق‌تر عارضه از یک میکروسکوپ یا آندوسکوپ کمک می‌گیرد.

بلافاصله بعد از عمل جراحی

به‌آرامی و تحت مراقبت دقیق، بیمار به اتاق ریکاوری منتقل می‌شود و علائم حیاتی و وضعیت بالینی وی تحت مراقبت خواهد بود. بعد از ریکاوری، همراه پرستار به بخش منتقل شده و تحت معاینات پیگیری بعدی، به‌تدریج بیمار شروع به حرکت کردن می‌کند. در این دوران بیمار دارو و آرام‌بخش نیز دریافت خواهد کرد.

روزهای نخست بعد از عمل جراحی

بیمار به‌مدت ۸ تا ۱۲ روز باید بستری باشد و ۴ تا ۱۰ هفته بعد از عمل جراحی نیز اجازه کار نخواهد داشت. این بیماران باید روند بازگشت به روال زندگی قبلی خود را به‌آرامی بگذرانند، به‌عنوان مثال، تنها بعد از ۴ هفته بیمار قادر خواهد بود رانندگی کند، اما در ابتدا فقط برای مسافت‌های کوتاه. بعد از ۴ هفته شنای کرال پشت نیز برای وی مجاز خواهد بود، اما کرال سینه را بعد از ۴ ماه باید امتحان کند. بیمار در این دوران نباید پیاده‌روی تند یا طولانی داشته‌ باشد و حداقل برای ۳ تا ۴ هفته بعد از عمل نباید گلف یا تنیس بازی کند. اما بعد از ۱۰ هفته دوچرخه‌سواری برای وی مجاز خواهد بود.

توجه داشته ‌باشید این‌ها دستورالعمل‌های جامعی هستند، اما پزشک معالج براساس شرایط هر بیمار و صلاح‌دید و تشخیص خود و با هدف تضمین موفقیت روند درمان چنین مواردی را برای بیمار مشخص خواهد کرد.

سال‌هاست که شیوه‌های جراحی کمتر تهاجمی به‌عنوان گزینه‌های درمانی کم‌خطر ارزیابی می‌شوند

البته که این شیوه نیز نوعی عمل جراحی است و هرگز نمی‌توان پیچیدگی‌‌های احتمالی عمل‌های جراحی از هر نوعی را نادیده گرفت. بروز پیچیدگی‌های حین یا بعد از این عمل جراحی مثل مواردی از قبیل خونریزی، عفونت جای زخم  بسیار نادر بوده. متأسفانه در این شیوه، چسبندگی ریشه عصب ناشی از عمل جراحی را نیز نباید فراموش کرد که ممکن است در بلندمدت موجب درد و ناراحتی بیمار شود. اما در اغلب موارد بیمار با چنین پیچیدگی‌هایی روبه‌رو نخواهد شد و درد وی به‌طور کلی برطرف خواهد شد و به‌منظور پیشگیری از زخم‌شدن جای عمل نیز جراح حین عمل در ساختار عصبی موردنظر ژل ضدزخم یا ترمیم‌کننده زخم تزریق خواهد کرد.

توجه داشته ‌باشید که بیمار باید حتما برای جلسات معاینات پیگیری حاضر شود و درصورتی‌که بعد از عمل تب و درد او شدید باشد یا جای عمل ملتهب و قرمز باشد، سریعا باید به پزشک معالج خود مراجعه کند. درصورتی‌که درخصوص عوارض جانبی اطلاعات کافی ندارید، می‌توانید از طریق تماس تلفنی نیز با پزشک خود در کادر پزشکی کلینیک آوسینا مشورت کنید.

دکتر مونتِر سابیرینی

نویسنده
پزشک مونتر سابیرینی
متخصص جراحی مغز و اعصاب

هانس-هاینریش رایشلت

هم‌یار
هانس-هاینریش رایشلت
سردبیر Medizin für Menschen (داروی برای مردم)

کلینیک آوسینا در برلین خوشحال می‌شود به شما کمک کند

کلینیک آوسینا از سال 2001 در برلین مشغول به فعالیت است. متخصصان ما با بیش از 25 سال سابقه بین‌المللی در کار خود بهترین هستند.(جراح مغز و اعصاب، جراحی ستون‌فقرات، بیهوشی و ارتوپد)

اگر فکر می‌کنید به فتق‌دیسک مشکوک هستید یا به‌صورت مکرر درد کمر دارید از طریق راه‌های زیر با ما در تماس باشید:

کلینیک آوسینا
Paulsborner Str. 2
10709 برلین

تلفن: +49 30 236 08 30
فکس: +49 30 236 08 33 11
ایمیل: info@avicenna-klinik.de

شما هرزمان که بخواهید، می‌توانید با ما تماس بگیرید، یک ایمیل ارسال  یا فرم تماس را پر کنید. سپس برای هر بیمار یک وقت ملاقات با پزشک متخصص ستون‌فقرات، جراح مغز و اعصاب تنظیم می‌شود. بعد از تهیه تصاویر MRI و صحبت با پزشک، متخصصان ما تمامی احتمالات و راه‌های درمانی یا عمل جراحی را با شما درمیان می‌گذارند. شما همچنین فقط می‌توانید از راهنمایی‌های آن‌ها استفاده کنید.

اگر قصد داشته باشید که مدت درمان یا عمل جراحی را در برلین انجام دهید ما سعی می‌کنیم بهترین دوران اقامت را برای شما فراهم کنیم. در کلینیک آوسینا تجهیزات پیشرفته و کادر متخصصی در انتظار شما هستند. تمرکز کلینیک ما روی آخرین روش‌های درمانی با کمترین میزان خطر است. ما با کمک شما و همکاری متخصصان باتجربه سعی می‌کنیم بهترین روش درمان را پیدا کنیم که فقط در نتیجه یک دیدار حضوری ممکن می‌شود.

علاوه بر مراقبت‌های پزشکی، مراقبت‌های شخصی بیماران هم برای ما در اولویت قرار دارد. هدف ما راحتی و اطمینان‌خاطر شماست. در طول مدت درمان پرستاران ما 24 ساعته از شما مراقبت می‌کنند. تیم پرستاران ما به چندین زبان از جمله انگلیسی، روسی، لهستانی، ترکی، اسپانیایی، ایتالیایی، عربی، بلغاری و فرانسوی صحبت می‌کنند. نه‌تنها مراقبت‌های پزشکی بلکه راحتی خود شما هم برای ما مهم است. همچنین ما به سنت‌ها و عقاید بیماران نیز احترام می‌گذاریم.

تیم آوسینا متشکل از متخصصانی ماهر است که همه با هم در تلاش برای بهبودی شما همکاری می‌کنیم.