درد ستون مهره‌ای گردنی به‌چه معناست؟

یک چیستان ساده؛ آن چیست که متحرک است، بسیار حساس است و از اهمیت بالایی نیز برخوردار است؟ ستون مهره‌ای گردن! ستون مهره‌ای گردنی درواقع متحرک‌ترین بخش نخاع است. دو مفصل سری بین پایه سر و دو مهره گردنی (اطلس و اکسیس) ۷۰ درصد تحرک سر را  برعهده دارند. در مجموع ستون مهره‌ای گردنی ۷ مهره دارد (از C1 تا C7) که میان سر و ستون مهره‌ای قفسه سینه قرار می‌گیرند. در بهترین شرایط، ستون مهره‌ای گردنی شما تا پایان عمر ثابت می‌ماند، اما نه در همه موارد. بیش از ۵۰درصد بزرگسالان یک بار در طول زندگی گردن‌درد را تجربه می‌کنند و این گردن‌درد در اغلب موارد تا بازوها یا حتی سر نیز شعاع می‌یابد. ازجمله علل اصلی این عارضه می‌توان به فتق دیسک گردنی و انسداد کانال نخاعی اشاره کرد. در کلینیک آوسینا، هدف این است در راستای آسیب‌رسانی حداقلی به عروق بیمار، شیوه‌های جراحی غیرتهاجمی و کوچک‌ترین اینسیژن‌ها را به‌ کمک ظریف‌ترین ابزارها برای بیمار انتخاب کنیم. این شیوه‌های جراحی تحت بیهوشی کامل انجام می‌شوند و با استفاده از شیوه و ابزارهای پایشی نوروفیزیولوژیک حین عمل (IONM) رصد می‌شوند.

چه زمانی میکروسرجری ستون مهره‌ای گردنی نیاز است؟

شیوه‌های میکروسرجری اغلب برای درمان مواردی از قبیل فتق دیسک، انسداد نخاعی، میلوپاتی، انواع تومور، سیرینگومیلیا و انواع کیست انجام می‌شود. فتق دیسک، در حلقه فیبری شکافی ایجاد می‌کند و از این‌ طریق نوکلئوس پالپوزوس به خارج از فضای دیسک نشت کرده و فشار زیادی بر اعصاب و طناب نخاعی وارد می‌کند که نهایتا منجر به درد شدید و ناهنجاری‌هایی در حرکات بیمار می‌شود.

درخصوص انسداد کانال نخاعی، کانال نخاعی به‌واسطه رسوبات یا زایده‌های استخوانی تنگ‌تر می‌شود. در نتیجه اعصابی که از این کانال عبور می‌کنند اصطلاحا گیر می‌کنند. از این ‌طریق، بیماری که دچار این عارضه شده ‌است هنگام ورزش یا تحرک جسمی احساس درد خواهد داشت که به‌طور معمول تا بازوهای وی ادامه می‌یابد. عارضه‌هایی مانند فتق دیسک و انسداد نخاعی را می‌توان با موفقیت و در بهترین شرایط با استفاده از میکروسرجری برطرف کرد. در این موارد اینسیژن سطح پوست ۴ تا ۵ اینچ خواهد بود و با استفاده از یک کانول بسیار ظریف و دیگر ابزارهای مخصوص این فرایند که اصطلاحا تحت‌عنوان Micro-instrument شناخته می‌شوند و میکروسکوپ‌های ویژه، میکروسرجری یک فرایند درمان موفق را برای بیمار تضمین می‌کند.

طی این روند، بزرگ‌نمایی میکروسکوپ‌ها به جراح کمک می‌کند تا با موفقیت مواد دیسکی یا انواع تومور را به‌منظور رفع انسداد و با عریض‌ترکردن کانال نخاعی (کاهش فشار تحمیل‌شده بر ستون مهره‌ای گردنی) برطرف و از پیش آمدن ناهنجاری‌های مغز و اعصاب جلوگیری می‌کند.

فرایند عمل جراحی میکروسرجری ستون مهره‌ای گردنی بین ۲۰ تا ۲۵ دقیقه زمان می‌برد.

هیچ عمل جراحی را نمی‌توان بدون یک تشخیص دقیق انجام داد. وجود فتق دیسک، تومور یا انسداد کانال نخاعی صرفا به‌کمک ام‌آر‌آی مشخص می‌شود. در برخی موارد علاوه ‌بر ام‌آر‌آی نیاز به X-ray نیز خواهد بود. میکروسرجی که تحت بیهوشی کامل بیمار انجام می‌شود با توجه به نوع فرایند، بازه‌های زمانی متفاوتی خواهد داشت. به‌عنوان مثال، برای جراحی یک مورد فتق دیسک در یک بخش ستون مهره‌ها، جراحی بین ۲۰ تا ۴۰ زمان می‌برد و به‌هنگام جراحی انسداد کانال نخاعی ۳۰ تا ۳۵ دقیقه زمان نیاز است. برای جراحی فتق دیسک فرایند جراحی از بخش بیرونی یعنی مهره‌ای انجام می‌شود البته در برخی موارد برطرف‌کردن انسداد نخاعی نیز به‌همین ترتیب انجام می‌شود و اما نفوذ از پشت برای جراحی انواع تومور، سیرینگومیلیا، انواع کیست و برخی انواع انسدادها انجام می‌شود.

روند جراحی ابتدا با ایجاد یک اینسیژن ۴ تا ۵ سانتی‌متری در سطح پوست آغاز می‌شود. درصورتی که جراح از قسمت جلویی نفوذ کند، نای و مری را به سمت مرکز کمی حرکت می‌دهد و این ناحیه را برای ادامه روند جراحی به‌کمک سیستم قفلی باز نگه می‌دارد تا از موقعیت اطمینان کامل حاصل شود و آسیبی به ساختارهای دیگر وارد نشود. تمامی این روند به ‌کمک و تحت پایش فلوروسکوپی انجام می‌شود. ظریف‌ترین و حرفه‌ای‌ترین ابزارهای جراحی برای این شیوه استفاده می‌شوند. جراح متخصص به‌کمک انبردست‌های ویژه مواد تشکیل‌دهنده دیسک که به بیرون از فضای مرکز غضروفی دیسک نشت کرده‌اند را برداشته و به‌کمک ابزاری تحت‌عنوان رانژور تنگی کانال نخاعی را برطرف می‌کند. انواع تومور و کیست را نیز می‌توان از طریق میکروسرجری برطرف کرد. در خصوص سیرینگومیلیا، سطح حفره ایجاد شده باز می‌شود تا مواد سیرینکس به سمت بیرون هدایت شوند. دیسک‌های آسیب‌دیده با دیسک‌های پروتزی یا کیج جایگزین می‌شوند و به‌‌کمک صفحه های اضافی در موقعیت خود تثبیت می‌شوند.

بلافاصله بعد از عمل جراحی

به‌آرامی و تحت نظارت مستمر، بیمار به اتاق ریکاوری و بعد به‌همراه یک پرستار به بخش منتقل می‌شود و به‌کمک معاینات پیگیری مستمر تحت نظارت خواهد بود. به‌محض برطرف شدن تأثیر داروی بیهوشی کاهش چشمگیر درد محسوس خواهد بود. البته که بیمار در جای عمل خود کمی احساس  درد خواهد داشت، جای عمل ممکن است کمی متورم شود، اما به‌زودی آن هم برطرف شده و بیمار می‌تواند زندگی جدید خود را آغاز کند.

روزهای نخست بعد از عمل جراحی

بیمار در روز نخست بعد از عمل به‌راحتی می‌تواند بلند شود، بنشیند و حتی بدود، اما حتما باید از گردنبند طبی به‌طور شبانه‌روز تا ۲ هفته استفاده کند و تا ۲ هفته بعد از عمل جراحی نیز باید شب‌ها گردنبند طبی را ببندد و به‌مدت ۸ تا ۱۰ روز نیز بستری خواهد بود. طی این دوران بیمار جلسات درمانگری درد و فیزیوتراپی دریافت می‌کند. در ابتدا باید از خم کردن یا چرخاندن گردن بپرهیزد و موقع استراحت حتما به پشت دراز بکشد. دیسفاژی و کمی درد در ناحیه گردنی و قفسه سینه میان شانه‌ها طبیعی است در موارد نادری نیز این ناحیه کمی سفت‌شده و دچار گرفتگی می‌شود. اگر بیمار پیش از عمل درد داشته ‌باشد تضمین می‌شود که این احساس درد بعد از عمل جراحی برطرف خواهد شد. علائم دیگری از قبیل مورمورشدگی، بی‌حسی، ضعف شدید، اختلالات در دفع یا مثانه اگر پیش از عمل در بیمار مشهود باشد تا مدتی بعد از عمل جراحی نیز زمان می‌برد تا برطرف شوند.

ساختارهای عصبی روند بهبودی متفاوتی را بعد از عمل جراحی طی می‌کنند و این امر به مواردی از قبیل مدت زمانی که بیمار درد داشته ‌است، ساختارهای آسیب‌دیده و این نکته که آیا عارضه صرفا در یک قسمت بوده یا چندین بخش را درگیر کرده است، وضعیت دیابت بیمار و بیماری‌های ضمنی دیگری بستگی دارد. رانندگی برای این بیماران ۶ هفته بعد از عمل جراحی مجاز خواهد و در ابتدا فقط برای مسافت‌های کوتاه و اما در خصوص ورزش نیز بلافاصله می‌تواند شنا را از سر بگیرد، اما به‌ این شرط که حتما صرفا حرکت کرال پشت را انجام دهد، دوچرخه‌سواری ۴ هفته بعد از عمل مجاز است، پیاده‌روی جدی تا ۳ ماه و گلف و تنیس هم تا ۴ ماه بعد از عمل جراحی مجاز خواهند بود. توصیه می‌شود بلافاصله بعد از درمان، فیزیوتراپی برای بیمار انجام شود. بیمار باید از فعالیت‌های فیزیکی سنگین و حمل و بلندکردن اجسام سنگین بپرهیزد تا حداقل ۶ هفته و بعد از این مدت به‌تدریج می‌تواند به روند عادی زندگی برگردد.

فواید و پیچیدگی‌ها؛ میکروسرجری ستون مهره‌ای گردنی فواید متعددی را به‌دنبال خواهد داشت

میکروسرجری را با توجه به پیشرفت‌های هرروزه این حوزه می‌توان از تحسین‌برانگیزترین و مؤثرترین پیشرفت‌های علم پزشکی دانست، اما دلیل اهمیت بالایی که این شیوه جراحی که از دهه ۹۰ میلادی تاکنون موفقیت بالایی داشته ‌است برای جامعه پزشکان و بیماران در چیست؟ از آنجایی‌ که هدف هر فرایند جراحی به حداقل رساندن تأثیر جراحی بر بدن است و میکروسرجری از طریق اینسیژن‌های کوچک در سطح پوست، لذا ایجاد جراحت‌های سطحی در پوست و بافت نرم بدن این هدف را عملی می‌سازد. از جمله شیوه‌های جراحی بسیار حائزاهمیت به‌شمار می‌رود. پیشرفت‌های مستمر این حوزه ابزارهای بزرگ‌نمایی تصاویر مانند میکروسکوپ‌های نوری و لوپ‌ها را به‌عنوان ابزار کمک بصری به‌همراه داشته است. نکته حائزاهمیت دیگر بخیه‌های ظریفی است که در این شیوه جراحی به‌شکل جزئی در ناحیه عمل زده می‌شوند.

از جمله فواید متعدد میکروسرجری ستون مهره‌ای گردنی، می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • علت اصلی درد بلافاصله بعد از عمل جراحی برطرف می‌شود.
  • به‌طور معمول بیمار می‌تواند در روز نخست بعد از عمل جراحی به‌راحتی بایستد و راه برود.
  • ازآنجایی‌که منطقه نفوذی جراحی در مقایسه با شیوه‌های جراحی معمول بسیار ظریف‌تر و کوچک‌تر است زودتر بهبود می‌یابد و در نتیجه زخم داخلی نیز بسیار جزئی خواهد بود.
  • در این موارد، احتمال خونریزی یا عفونت محل جراحی بسیار پایین است و پیچیدگی‌های دیگر ناشی از عمل جراحی از جمله جراحت عصبی، جراحت سایر اعضا و جوارح، مشکلات ناشی از ایمپلنت‌ها و پلژی حتی نادرتر هستند.
  • میزان خونی که بیمار از دست می‌دهد بسیار ناچیز خواهد بود.
  • طبق آمار میزان موفقیت این فرایند ۹۰ درصد ارزیابی می‌شود.
  • خیلی سریع می‌توان بعد از عمل جراحی فیزیوتراپی را برای بیمار شروع کرد.
  • در مقایسه با دیگر شیوه‌های درمانی و جراحی که زخم‌های بزرگ‌تر و عمیق‌تری را موجب می‌شوند بیمار می‌تواند در بازه زمانی کوتاه‌تری فعالیت‌های حرفه‌ای و ورزشی خود را از سر بگیرد.
دکتر مونتِر سابیرینی

نویسنده
پزشک مونتر سابیرینی
متخصص جراحی مغز و اعصاب

هانس-هاینریش رایشلت

هم‌یار
هانس-هاینریش رایشلت
سردبیر Medizin für Menschen (داروی برای مردم)

کلینیک آوسینا در برلین خوشحال می‌شود به شما کمک کند

کلینیک آوسینا از سال 2001 در برلین مشغول به فعالیت است. متخصصان ما با بیش از 25 سال سابقه بین‌المللی در کار خود بهترین هستند.(جراح مغز و اعصاب، جراحی ستون‌فقرات، بیهوشی و ارتوپد)

اگر فکر می‌کنید به فتق‌دیسک مشکوک هستید یا به‌صورت مکرر درد کمر دارید از طریق راه‌های زیر با ما در تماس باشید:

کلینیک آوسینا
Paulsborner Str. 2
10709 برلین

تلفن: +49 30 236 08 30
فکس: +49 30 236 08 33 11
ایمیل: info@avicenna-klinik.de

شما هرزمان که بخواهید، می‌توانید با ما تماس بگیرید، یک ایمیل ارسال  یا فرم تماس را پر کنید. سپس برای هر بیمار یک وقت ملاقات با پزشک متخصص ستون‌فقرات، جراح مغز و اعصاب تنظیم می‌شود. بعد از تهیه تصاویر MRI و صحبت با پزشک، متخصصان ما تمامی احتمالات و راه‌های درمانی یا عمل جراحی را با شما درمیان می‌گذارند. شما همچنین فقط می‌توانید از راهنمایی‌های آن‌ها استفاده کنید.

اگر قصد داشته باشید که مدت درمان یا عمل جراحی را در برلین انجام دهید ما سعی می‌کنیم بهترین دوران اقامت را برای شما فراهم کنیم. در کلینیک آوسینا تجهیزات پیشرفته و کادر متخصصی در انتظار شما هستند. تمرکز کلینیک ما روی آخرین روش‌های درمانی با کمترین میزان خطر است. ما با کمک شما و همکاری متخصصان باتجربه سعی می‌کنیم بهترین روش درمان را پیدا کنیم که فقط در نتیجه یک دیدار حضوری ممکن می‌شود.

علاوه بر مراقبت‌های پزشکی، مراقبت‌های شخصی بیماران هم برای ما در اولویت قرار دارد. هدف ما راحتی و اطمینان‌خاطر شماست. در طول مدت درمان پرستاران ما 24 ساعته از شما مراقبت می‌کنند. تیم پرستاران ما به چندین زبان از جمله انگلیسی، روسی، لهستانی، ترکی، اسپانیایی، ایتالیایی، عربی، بلغاری و فرانسوی صحبت می‌کنند. نه‌تنها مراقبت‌های پزشکی بلکه راحتی خود شما هم برای ما مهم است. همچنین ما به سنت‌ها و عقاید بیماران نیز احترام می‌گذاریم.

تیم آوسینا متشکل از متخصصانی ماهر است که همه با هم در تلاش برای بهبودی شما همکاری می‌کنیم.