میکروسرجری چیست؟

بسیاری از افراد، حتی آن دسته‌ای که میکروسرجری چندان برایشان ناآشنا و غریب نیست، در خصوص سرشت واقعی این فرایند جراحی کنجکاو هستند. شاید با کمی تمرکز بر معنی لغوی این واژه بتوان کمی در درک بهتر و عمیق‌تر این فرایند درمانی به این افراد کمک کرد؛ «میکرو» یعنی بسیار بسیار کوچک. هر چیزی در این فرایند کوچک است: اینسیژن مورد نیاز و حتی ابزار این فرایند نیز همگی کوچک هستند. میکروسرجری درواقع از ‌جمله تکنیک‌های جراحی است که از جراحی‌های کمتر تهاجمی ناشی می‌شود. منظور از جراحی‌های کمتر تهاجمی، فرایندهایی است که حداقل آسیب‌ها را به‌همراه دارند. این شیوه نه‌تنها میزان موفقیت درمان را ارتقا می‌دهد، بلکه میزان آسیب‌های بافتی واردآمده را به حداقل‌ترین‌ها محدود می‌کند.

جراح متخصص در این شیوه جراحی از کمک‌های بصری از شیوه‌های ویژه‌ای برای بزرگ‌نمایی دید و میکروسکوپ‌های نوری کمک می‌گیرد. تفاوت اصلی میکروسرجی با فرایندهای معمول جراحی درواقع در شیوه و نوع دسترسی به ناحیه یا عضو موردنظر است. در فرایندهای جراحی معمول، به‌منظور دستیابی به ناحیه آسیب‌دیده از یک اینسیژن بزرگ استفاده می‌کنند، این درحالی است که در میکروسرجری، دسترسی به ناحیه موردنظر درواقع در کمال آرامش و با آسیب حداقلی صورت می‌گیرد. بدین‌معنی که فرایند جراحی طی شرایطی صورت می‌گیرد که جراح متخصص دید مستقیمی به ناحیه موردنظر ندارد و از طریق یک کانول یا لوله‌ای که به‌کمک راهنمایی میکروسکوپ‌های نوری در ناحیه موردنظر قرار داده می‌شود ابزار موردنیاز برای انجام فرایند جراحی در ناحیه مدنظر استفاده می‌شوند. این تکنیک جراحی کمترین میزان جراحت و آسیب را در ازای دسترسی و فرایند راحت‌تر جراحی به‌همراه خواهد داشت.

چه زمانی میکروسرجری کارساز خواهد بود؟

جراحی نخاع و ستون فقرات دهه‌هاست که ستون اصلی جراحی مغزواعصاب را تشکیل می‌دهد. با این جراحی می‌توان تغییرات فرسایشی، انواع تومور، زخم‌های ناشی از التهاب و تمامی بیماری‌های مربوط به سیستم نخاعی و کانال نخاعی را درمان کرد، بنابراین اگر پزشک معالج شما بر این باور است که علت اصلی معضل شما (درد، پلژی، ناشنوایی و غیره) در ناحیه نخاع یا ستون مهره‌هاست باید به یک جراح متخصص مغز و ‌اعصاب مراجعه کنید. اما ازجمله اندیکاسیون‌های جراحی مغز و ‌اعصاب می‌توان به فتق دیسک، انسداد مجاری نخاعی، انواع تومور و کیست اشاره کرد که با اعمال فشار بر اعصاب و طناب نخاعی موجب ناهنجاری‌های مغز و اعصابی می‌شوند. اگرچه انواع کیست چیزی بیش از ساختارهای مملو از مایع نیستند، اما می‌توانند به‌اندازه یک فتق دیسک برای بیمار دردناک باشند. درخصوص انواع تومور، در ابتدا باید خوش‌خیمی یا بدخیمی و سپس این نکته که آیا داخل یا خارج از طناب نخاعی واقع شده‌اند تشخیص داده ‌شود. هر دو این موارد را می‌توان به‌کمک میکروسرجری برطرف کرد. به‌منظور جلوگیری از پیشرفت ناهنجاری‌ها، باید فرایند جراحی را هرچه سریع‌تر به‌منظور ایجاد فضای کافی برای ریشه‌های عصب و طناب نخاعی اجرا کرد.

فواید و پیچیدگی‌های احتمالی؛ میکروسرجری را می‌توان متناسب با فواید ناشی از آن تعریف کرد

برای اجرای این فرايند، بیمار باید به ‌حالت دمرو و به‌شکم دراز کشیده‌ و در بیهوشی کامل باشد،‌ در این‌صورت با ایجاد اینسیژنی به طول چند سانتی‌متر در وسط کمر عمل جراحی آغاز می‌شود. ابزارهای بسیار ظریف و باریکی که در اختبار جراحان است به آن‌ها اجازه می‌دهد تا با دسترسی به کانال نخاعی، فتق را برداشته و با استخراج عارضه‌های استخوانی مانند کیست‌ها یا بازمانده‌های سفت‌شده مواد تشکیل‌دهنده استخوان‌ها فضای کانال نخاعی را افزایش دهند. میکروسرجری انواع تومور که در زمره بیماری‌های نادری هستند که هم ممکن است خوش‌خیم باشند و هم بدخیم به‌همین شیوه انجام می‌شود. در این مورد نیز هدف نهایی، برداشتن بافت تومور بدون آسیب‌رسانی به طناب نخاعی و مجاری عصبی است. حین عمل، اعصاب حسی و حرکتی بیمار به‌طور مستمر کنترل می‌شوند. به‌کمک ابزار جراحی معین، به‌عنوان مثال، لیزر که می‌توان به‌کمک آن، باقی‌مانده‌های سلول‌های تومور را که نمی‌توان با استفاده از ابزار جراحی از بین برد، می‌توان تومور را به‌تدریج از طناب نخاعی سالم زدود. از جمله شایع‌ترین انواع خوش‌خیم تومور در کانال نخاعی مننژیوم‌ها نام دارند. در اغلب موارد به‌راحتی می‌توان این تومورها را برداشت و از وقوع عارضه‌های عصبی پیشگیری کرد. اما مراحل و فرایند تشخیص را نباید نادیده گرفت؛ در ابتدا و در بهترین شکل ممکن ابتدا باید تومور موجود حین معاینه‌ و از طریق ام‌آر‌آی با استفاده از ماده کنتراست در سه سطح و X-ray از ستون فقرات تشخیص داده شود. در تمامی موارد، جراح متخصص به‌منظور کاهش هرچه مؤثر احتمال بروز چسبندگی‌های بعد از عمل جراحی، پس از اتمام فرایند جراحی به ناحیه‌ای که جراحی شده، ژل ضدزخم یا ترمیم‌کننده زخم تزریق می‌کند. در موارد فتق دیسک نیز به‌منظور جلوگیری از بازگشت فتق دیسک، عارضه آنولوس فیبروز را کاملا می‌پوشانیم.

بلافاصله بعد از عمل جراحی

اولین ایستگاه بعد از اتاق عمل، اتاق ریکاوری است. در اتاق ریکاوری وضعیت بالینی عمومی بیمار تحت‌نظر خواهد بود و دوز داروهای وی مشخص می‌شوند و بعد از چند ساعت به بخش منتقل می‌شود. ضروری است بیمار استراحت کافی داشته ‌باشد، زمانی‌که اطرافیان برای ملاقات بیمار می‌آیند نیازی نیست بیمار به خود فشار بیاورد. بیمار باید مراقب زخم جای عمل خود باشد، هراندازه هم که زخم عمل کوچک باشد ضروری است که از بروز هر نوع عفونتی پیشگیری شود.

چند روز نخست بعد از عمل جراحی

شیوه‌های جراحی میکروسرجی زمان بستری بیمار را به حداقل می‌رسانند. بیمار نهایتا باید ۸ تا ۱۲ روز در بیمارستان بستری و تحت‌نظر باشد. به‌طور معمول بیمار یک روز بعد از عمل جراحی می‌تواند راه برود، اما این مورد تماما به‌شدت فتق، انسداد تومور یا کیست او وابسته است. در موارد بسیار نادر، در صورتی‌ که شرایط بستری بیمار برای این بازه زمانی موجود نباشد، اقدامات توانبخشی جایگزین وجود دارند. پیش‌ از ترخیص از بیمارستان، پزشک معالج تمامی دستورات لازم را به بیمار می‌دهد.

فواید و پیچیدگی‌های احتمالی؛ میکروسرجری را می‌توان متناسب با فواید ناشی از آن تعریف کرد

به‌طور قطع، اغلب معضلات و عارضه‌های مرتبط با کمر، از درمان فتق دیسک و عریض‌کردن کانال نخاعی گرفته تا خارج کردن انواع کیست و تومورها  را  می‌توان با اتکا به شیوه‌های جراحی میکروسرجی انجام داد. میکروسکوپ‌های جراحی، تصویر واضح و شفافی از ناحیه موردنظر را حین عمل برای جراح مهیا می‌کنند، به‌طور معمول به ‌کمک این میکروسکوپ‌ها تمامی جزئیات آناتومی مشخص هستند.

برای جراحی میکروسرجری ابزارآلات ویژه یا اصطلاحا Micro-instrument وجود دارند که به‌طور مستمر ارتقا می‌یابند و از این‌ رو این فرصت را برای جراح متخصص فراهم می‌کنند تا در نهایت وضوح و شفافیت، عمل را انجام دهند و حتی از بروز یک جراحت بافتی نیز جلوگیری کنند. فواید میکروسرجری برای بیمار را نمی‌توان نادیده گرفت. به‌عنوان مثال، در اغلب موارد می‌توان از طریق میکروسرجری، انواع تومور را بدون نیاز به رادیوتراپی یا شیمی‌درمانی از بدن خارج کرد و جراحت ناشی از عمل نیز خیلی سریع برطرف می‌شود و درد و احتمال عفونت بعد از‌ عمل نیز کاهش چشمگیری خواهند داشت و همین طور جای زخم ناشی از جراحی نیز با توجه به این نکته که بافت کمتری طی این شیوه آسیب می‌بینند نیز بسیار ناچیز خواهد بود. اما نکته حائزاهمیت در خصوص فواید میکروسرجی این است که بیمار در مقایسه با زمانی که عمل جراحی جدی دریافت می‌‌کند قادر خواهد بود راه برود و از‌ این‌ رو خیلی سریع‌تر می‌تواند کار خود را از سر بگیرد.

دکتر مونتِر سابیرینی

نویسنده
پزشک مونتر سابیرینی
متخصص جراحی مغز و اعصاب

هانس-هاینریش رایشلت

هم‌یار
هانس-هاینریش رایشلت
سردبیر Medizin für Menschen (داروی برای مردم)

کلینیک آوسینا در برلین خوشحال می‌شود به شما کمک کند

کلینیک آوسینا از سال 2001 در برلین مشغول به فعالیت است. متخصصان ما با بیش از 25 سال سابقه بین‌المللی در کار خود بهترین هستند.(جراح مغز و اعصاب، جراحی ستون‌فقرات، بیهوشی و ارتوپد)

اگر فکر می‌کنید به فتق‌دیسک مشکوک هستید یا به‌صورت مکرر درد کمر دارید از طریق راه‌های زیر با ما در تماس باشید:

کلینیک آوسینا
Paulsborner Str. 2
10709 برلین

تلفن: +49 30 236 08 30
فکس: +49 30 236 08 33 11
ایمیل: info@avicenna-klinik.de

شما هرزمان که بخواهید، می‌توانید با ما تماس بگیرید، یک ایمیل ارسال  یا فرم تماس را پر کنید. سپس برای هر بیمار یک وقت ملاقات با پزشک متخصص ستون‌فقرات، جراح مغز و اعصاب تنظیم می‌شود. بعد از تهیه تصاویر MRI و صحبت با پزشک، متخصصان ما تمامی احتمالات و راه‌های درمانی یا عمل جراحی را با شما درمیان می‌گذارند. شما همچنین فقط می‌توانید از راهنمایی‌های آن‌ها استفاده کنید.

اگر قصد داشته باشید که مدت درمان یا عمل جراحی را در برلین انجام دهید ما سعی می‌کنیم بهترین دوران اقامت را برای شما فراهم کنیم. در کلینیک آوسینا تجهیزات پیشرفته و کادر متخصصی در انتظار شما هستند. تمرکز کلینیک ما روی آخرین روش‌های درمانی با کمترین میزان خطر است. ما با کمک شما و همکاری متخصصان باتجربه سعی می‌کنیم بهترین روش درمان را پیدا کنیم که فقط در نتیجه یک دیدار حضوری ممکن می‌شود.

علاوه بر مراقبت‌های پزشکی، مراقبت‌های شخصی بیماران هم برای ما در اولویت قرار دارد. هدف ما راحتی و اطمینان‌خاطر شماست. در طول مدت درمان پرستاران ما 24 ساعته از شما مراقبت می‌کنند. تیم پرستاران ما به چندین زبان از جمله انگلیسی، روسی، لهستانی، ترکی، اسپانیایی، ایتالیایی، عربی، بلغاری و فرانسوی صحبت می‌کنند. نه‌تنها مراقبت‌های پزشکی بلکه راحتی خود شما هم برای ما مهم است. همچنین ما به سنت‌ها و عقاید بیماران نیز احترام می‌گذاریم.

تیم آوسینا متشکل از متخصصانی ماهر است که همه با هم در تلاش برای بهبودی شما همکاری می‌کنیم.